مری بارا، Mary Barra، کارآفرین و مدیر ارشد اجرایی امریکایی است، که درحالحاضر بهعنوان مدیرعامل اجرایی شرکت جنرال موتورز فعالیت مینماید. بارا نخستین زنی است که تاکنون به این موقعیت رسیده است.
مری بارا کیست؟
مری بارا در سال ۱۹۶۱میلادی در شهر میشیگان امریکا از پدر ومادری فنلاندیالاصل متولد شد. پدر او ۴۰ سال در کارخانه ماشینسازی بهنام پونتیاک کار کرد. پونیتاک یک شرکت خودروسازی متعلق به جنرالموتورز بود؛ شرکت خودروسازی امریکایی که فعالیت خود در صنعت خودروسازی را بهعنوان شرکت زیرمجموعهای از شرکت اوکلند موتور، که خود از شرکتهای تابعه کمپانی جنرال موتورز به شمار میآمد، آغاز کرد؛ این شرکت در سالهای نخست فعالیت در صنعت خودروسازی بسیار موفق عمل میکرد و خودروهای تولیدی خود را در کشورهای ایالاتمتحده امریکا، کانادا و مکزیک، با مدیریت جنرال موتورز عرضه میکرد.
مری بارا در شهر میشیگان به تحصیل پرداخت. پس از پایان تحصیلات دبیرستان درحالیکه ۱۸ سال بیشتر نداشت در شرکت خودروسازی جنرال موتورز مشغول به کار شد و از این طریق شهریه دانشگاهش را پرداخت میکرد.
او مدرک کارشناسیاش را از انیسیتوی جنرال موتورز (که امروزه دانشگاه کترینگ نام دارد) در رشته مهندسی برق گرفت.
مری بارا در سال ۱۹۸۸ با بورسیه کمپانی جنرال موتورز، وارد دانشگاه استنفورد شد و در سال۱۹۹۰ در رشته امبیای فارغالتحصیل شد.
او از ۱۸ سالگی این شانس را پیداکرده بود که موقعیتهای مختلف را در جنرال موتورز، غول خودروسازی امریکایی، تجربه کند. او در سال ۲۰۰۸ توانست به سمت معاونت جهانی مهندسی تولید این کارخانه برسد. بارا از سال ۲۰۰۸ تا سال ۲۰۱۳ تصدی پستهای مدیریتی مهم دیگری را تجربه کرد؛ مثل: ریاست منابع انسانی، معاون اجرایی توسعه محصول و مسئولیت خرید و زنجیره تأمین محصولات جنرال موتورز.
سرانجام مری بارا در ماه ژانویه ۲۰۱۴ از سوی هیاتمدیره جنرال موتورز، به سمت مدیرعامل اجرایی این شرکت انتخاب شد.
او در دوران مدیریت خود توانست بحرانهای مهمی را با موفقیت پشت سر بگذارد؛ هنوز دو هفته از عهدهدار شدن مسئولیت اداره جنرال موتورز نگذشته بود که زخمی در این شرکت سر باز کرد و بزرگترین فراخوان طول تاریخ علیه خودروهای جنرال موتورز را رقم زد. این فراخوان مربوط به اشکال فنی در خودروهای این شرکت اتومبیلسازی بود؛ ۲۶ میلیون خودرو در امریکا و ۳۰ میلیون خودروی جنرال موتورز در سراسر جهان مشمول این فراخوان شدند. اما بارا توانست نهایتاً با سربلندی از این بحران بیرون بیاید.
مری بارا درحالحاضر عضو هیات امناء دانشگاه استنفورد است و یکی از ۱۲ نفری است که در هیاتمدیره شرکت دیزنی (The Walt Disney Company)، یکی از بزرگترین شرکتهای رسانهای و سرگرمی جهان، حضور دارد. مدیرعامل گروه خودروسازی جنرالموتورز پیش از آنکه در بالاترین جایگاه این شرکت خودروسازی آمریکایی قرار بگیرد، به عنوان مدیر منابع انسانی مشغول به کار بود و در این سمت با متقاضیان بسیاری برای پستهای ارشد مدیریتی مصاحبه میکرد. این تجربیات به خانم بارا کمک کرده تا به روشی منحصر به فرد برای ارزیابی کاندیداهای موردنظر برای یک پست دست پیدا کند.
چهار ویژگی اصلی
اخیرا در کنفرانس تجزیه و تحلیل منابع انسانی وارتون که در فیلادلفیا برگزار شده بود، خانم بارا درباره ویژگی هایی توضیح داد که حین فرایند مصاحبه آنها را موردآزمایش قرار میداده است. او گفت: «اول از همه میخواهم از این مطمئن شوم که فرد متقاضی بیشترین صداقت و درستی را دارد و در هر شرایطی کار درست را انجام میدهد، حتی اگر این کار سختی باشد. این ویژگی برای من از همه چیز مهمتر است.» در ادامه خانم بارا توضیح داد خصوصا در مواردی که او برای سمتهای بالای مدیریتی با افراد مصاحبه میکند، به دنبال افرادی میگردد که خود را به عنوان عضوی از تیم احساس کنند.
برای فهم این مساله او به این دقت میکند که افراد هنگام صحبت کردن درباره جنرالموتورز به جای «شما» یا «آنها» از ضمیر «ما» استفاده میکنند. «از آنجایی که جنرالموتورز بنگاهی بسیار بزرگ و پیچیده است، پیش آمده ما مدیرانی را استخدام کردهایم که بعد از گذشت شش ماه یا یک سال هنوز مانند مشاورانی بیرون سازمانی درباره آن صحبت میکنند. آنها چیزهایی مثل این را میگویند: «بعد از تحلیل این دپارتمان، بهنظرم میرسد که «آنها» باید این کار را انجام دهند.» در این مواقع من میخواهم به آنها بگویم شما خودتان «آنها» هستید.
من به دنبال افرادی هستم که یکسره سوار قایق میشوند و مشکلات و مسائل ما را مال خود میدانند. هنگام مصاحبه میتوان متوجه این مساله شد که این افراد از چه دستهای هستند، زیرا آنها جوری صحبت میکنند که گویی همین حالا در این شرکت مشغول به کار شدهاند- البته به شیوهای محترمانه، نه اینکه چیزی را پیشاپیش فرض کرده باشند. آنها صرفا در حرف زدن خود تاکید میکنند.
مثلا میگویند «اگر این موقعیت شغلی به من داده شود، ما اینطور میتوانیم با هم کار کنیم.» ویژگی بعدی موردنظر مری بارا این است که افراد کارها را از طریق تحتتاثیرقراردادن دیگران به انجام برسانند و نه ازطریق قدرت سازمانی و سلسله مراتبی. چهارمین ویژگی موردنظر او قابلیت فنی و علاقه برای کار خودروسازی است.
سه پرسش طلایی
ارزیابی دقیق افراد در یک مصاحبه شغلی میتواند کار دشواری باشد. خانم بارا هنگامی که در سمت معاون ارشد منابع انسانی جنرالموتورز فعالیت میکرد؛ به راهحلی منحصر به فرد برای این مشکل دست پیدا کرد. در ابتدای جلسه او به مصاحبهشونده میگفت که سه پرسش را به صورتی متوالی و سریع میپرسد.
اکثر کاندیداها تصور میکردند که این سه پرسش بسیار متفاوت خواهند بود، اما رمز این حقه این است که پرسشها چندان فرقی با هم ندارند. خانم بارا اینطور توضیح میدهد: «اول از آنها میپرسم همکاران همرتبه، آنها را با چه سه صفتی توصیف میکنند. بعد از آنها میپرسم که مدیر ارشدشان برای توصیف آنها از چه سه صفتی استفاده میکند و در آخر اینکه کارکنان زیردست آنها، چگونه با سه صفت توصیفشان میکنند.» خانم بارا در توضیح این ترفند میگوید: «ایدهآل این است صفتهایی که میشنوید تفاوت چندانی نداشته باشند، برای اینکه افراد را بهخاطر درستی و شرافتشان استخدام میکنید و میخواهید همان رفتار کاری را با افراد همرتبه و ارشدشان داشته باشند که با زیردستان خود دارند. انسجام و ثبات رویه کلید اصلی برای قدرتمند کردن تیمهاست.» خانم بارا میگوید: «طرح این سه پرسش راهبرد موردعلاقه من است، برای اینکه خیلی سریع جواب میدهد و به کمک پاسخ افراد مطالب زیادی را درباره آنها متوجه میشوم.»
