امروز 28 فروردین 1403 ساعت 21:48

تعداد بازدیدکنندگان 120569 نفر

کتاب اصول و فنون ممیزی

کتاب-اصول-و-فنون-ممیزی-سیستم-های-مدیریت-کیفیت-و-یا-مدیریت-زیست-محیطی-منطبق-با-الزامات

این استاندارد بین المللی راهنمایی­ هایی را برای مدیریت کردن برنامه ممیزی، انجام ممیزی­ های داخلی و بیرونی در مورد سیستم­های مدیریت کیفیت و یا مدیریت زیست محیطی و هم­چنین شایستگی و ارزشیابی ممیزان ارائه می­ کند.

در واقع یک استاندارد راهنما بوده و فقط برای ممیزی سیستم کاربرد دارد این استاندارد به ما شرح می­دهد که یک ممیز سیستم، باید چه شرایط والزاماتی داشته باشد تا بتواند سیستم را ممیزی نماید. برای این استاندارد گواهینامه­ای صادر نمی­شود بلکه یک راهنما بوده تا ممیزی داخلی وخارجی سازمان بتوانند به کمک این استاندارد و سازمان خود را خیلی عالی و اثر بخش ممیزی نمایند.

استاندارد ایزو 19011 راهنما و شیوه نامه­ای برای مدیریت ارزیابی­های کیفیت و محیط زیست است، تیم ممیزی کیفیت به عنوان یک نیروی مهم در فرآیند ارزیابی کیفیت و محیط زیست مورد تاکید است و می­تواند به عنوان یک تیم گرداننده در فرآیند ارزیابی کیفیت شرکت کند. این استاندارد به تیم ممیزی کیفیت، روش­هایی را برای ارتباط با سایز ارکان سازمان و بهبود همکاری با آنها در فرآیند ارزیابی و اجرای استانداردهای کیفیت معرفی می­کند.

ایزو 19011 ویرایش 2002 یک استاندارد بین المللی می باشد که مباحثی از جمله مدیریت، برنامه ریزی، اجرای ممیزی و شرایط احراز ممیزان را برای دو سیستم مدیریت کیفیت و مدیریت زیست محیطی تشریح و بیان می­کند. این ایزو در همه سازمان­هایی که احتیاج به هدایت مدیریت سیستم ممیزان داخلی و خارجی و یا مدیریت برنامه ممیزی دارند، قابل پیاده سازی می­باشد.

استاندارد 19011 الزاماتی برای مدیریت برنامه ممیزی، اجرای ممیزی­های داخلی یا خارجی سیستم­های مدیریت کیفیت و یا زیست محیطی، و نیز تایید صلاحیت و ارزیابی ممیزان را ارائه می­دهد. این استاندارد برای حوزه های گسترده­ای از کاربران بالقوه از قبیل ممیزان، سازمان­های مجری سیستم­های مدیریت کیفیت و زیست محیطی، سازمان­هایی که به دلیل تعهدشان نیاز به اجرای ممیزی سیستم­های مدیریت کیفیت و یا زیست محیطی دارند و سازمان­های درگیر در امر آموزش یا صدور گواهی­نامه ممیزان (گواهی کردن/ ثبت کردن) سیستم­های مدیریت، و تایید صلاحیت یا استانداردسازی در حوزه ارزیابی انطباق در نظر گرفته شده است.

هدف آن بوده­است که خطوط راهنما در این استاندارد انعطاف­پذیر باشد. کارایی این راهنماها ممکن است برحسب فاکتورهایی مثل: اندازه، ماهیت و پیچیدگی سازمان­هایی که مورد ممیزی قرار می­گیرند، هم چنین اهداف و دامنه شمول ممیزی­هایی که انجام می­شوند، تفاوت داشته­باشند. در سراسر این استاندارد، راهنمایی­هایی تکمیلی یا مثال­هایی از موضوعات خاص ارائه شده است.

استاندارد 19011 ISO رهنمودهایی را در مورد ممیزی سیستم­های مدیریتی شامل اصول ممیزی، مدیریت برنامه ممیزی، اجرای ممیزی های سیستم مدیریت و ارزیابی صالحیت افراد درگیر در فرآیند ممیزی ارائه می دهد.

این فعالیت ها شامل افراد مدیریت برنامه ممیزی،ممیزان و تیم های ممیزی است.

این سند برای کلیه سازمان­هایی که نیاز به برنامه­ریزی و انجام ممیزی­های داخلی و یا خارجی دارند، قابل استفاده است.

راهنمای این سند همچنین می­تواند به منظور خود اظهاری استفاده شود و می­تواند برای سازمان­هایی که در آموزش ممیز یا صدور گواهینامه پرسنل مشارکت دارند مفید باشد.

 

خلاصه ­ای از بندهای این استاندارد:

بند 4: اصول ممیزی کردن:

پیروی از اصول ممیزی یک پیش نیاز ضروری برای دستیابی به نتایج نهایی ممیزی است که منجر به کسب نتایج کافی و مرتبط با یکدیگر گردد و هم چنین باعث می­شود ممیزان مستقل از یک دیگر کار کنند و به نتایج مشابهی برای وضعیت­ های مشابه برسند.( در واقع شرح اصول ممیزی)

  • اخلاقیات: رازداری و امنیت اطلاعات
  • ارایه منصفانه: التزام به گزارش­ دهی مبتنی بر واقعیت و دقیق
  • رعایت نکات حرفه ­ای: پشتکار و قضاوت مناسب در ممیزی
  • استقلال: مبنایی برای بی­طرفی و موضوع گرا بودن نتایج ممیزی
  • رویکرد مبتنی بر شواهد: روش منطقی برای دستیابی به نتایج قابل اعتماد و تکرارپذیر

 

بند 5: مدیریت کردن برنامه ­ی ممیزی:

برنامه ممیزی باید شامل اطلاعات و شناسایی منابع باشد تا ممیزی ها بتوانند به طور موثر و کارآمد در فرآیند مورد نظر انجام شوند. (در واقع راهنمایی درباره مدیریت برنامه ­های ممیزی)

  • 1: کلیات: کارفرمای ممیزی بایستی اطمینان حاصل شود که برنامه ممیزی به طور موثر اجرا می شود.
  • 2:گستره و اهداف برنامه ممیزی:

5.2.1: اهداف یک برنامه ممیزی: کارفرمای ممیزی بایستی اطمینان حاصل نماید که اهداف برنامه ممیزی برای هدایت برنامه ریزی و اجرای ممیزی ایجاد شده باشد. اهداف برنامه ممیزی بایستی با جهت گیری استراتژی و حمایت از سیاست های مدیریت و اهداف سیستم مدیریت سازگار باشد.

  • اولویت­ های مدیریت
  • مقاصد تجاری
  • الزامات سیستم مدیریت
  • الزامات قانونی، مقرراتی و قراردادی
  • نیاز به ارزیابی تامین­کننده
  • الزامات مشتری
  • نیازهای سایر طرف­های ذینفع
  • مخاطراتی که سازمان با آن مواجه است.

5.2.2: گستره برنامه ممیزی: گستره برنامه ممیزی می­تواند متفاوت باشد و این امر به اندازه، ماهیت و پیچیدگی سازمان مورد ممیزی وابسته است.

 

  • مسئولیت ها، منابع و روش های اجرایی برنامه ممیزی: ریسک ­ها و فرصت های برنامه ممیزی سیستم های مدیریتی می توانند با موارد ذیل همسو باشند.
  • برنامه ریزی
  • منابع
  • انتخاب تیم ممیزی
  • ارتباطات
  • اجرا
  • کنترل بر اطلاعات مدون شده
  • پایش، بازنگری و بهبود در برنامه ممیزی

 

5.3.1: مسئولیت های برنامه ممیزی:

  • مشخص کردن اهداف و گستره برنامه ممیزی
  • تعیین مسئولیت­ها، تهیه روش اجرایی­ ها و اطمینان از تامین منابع
  • اطمینان از بکارگیری و تبعیت از برنامه ممیزی
  • اطمینان از حفظ سوابق مناسب مرتبط به برنامه ممیزی
  • پایش، بازنگری و بهبود برنامه ممیزی

 

5.3.2: منابع برنامه ممیزی:

توجه به موارد زیر هنگام شناسایی و تعیین منابع برای برنامه­ریزی:

  • منابع مالی ضروری جهت جهت تهیه، اجرا، مدیریت و بهبود فعالیت­های ممیزی
  • فنون ممیزی
  • فرآیند های تامین شایستگی ممیزان، حفظ آن و بهبود عملکرد آنان
  • گستره برنامه ممیزی
  • مدت زمان مسافرت، اقامت و…

 

5.3.3: روش­های اجرایی برنامه ممیزی:

  • طرح­ریزی و زمان­بندی ممیزی­ها
  • اطمینان از شایستگی ممیزان و راهبر تیم ممیزی
  • انتخاب تیم­ های ممیزی مناسب و تعیین نقش ­ها و مسئولیت ­ها آنان
  • انجام ممیزی ­ها
  • انجام ممیزی ­های پیگیرانه بعدی در صورت ضرورت
  • حفظ سوابق برنامه ممیزی
  • پایش عملکرد و اثربخشی برنامه ممیزی
  • گزارش ­دهی به مدیریت رده بالا در مورد دستاوردهای کلی برنامه ممیزی

 

 

  • اجرای برنامه ممیزی:
  • ابلاغ برنامه ممیزی به طرف­های ذی ربط
  • هماهنگی و زمان­بندی ممیزی ­ها و سایز فعالیت­ های مرتبط به آن
  • ایجاد و حفظ فرآیندی برای ارزشیابی ممیزان و ارتقا پیوسته مهارت حرفه­ای آنان
  • اطمینان از انتخاب تیم­های ممیزی
  • تامین منابع لازم برای تیم های ممیزی
  • اطمینان از انجام ممیزی­ها بر طبق برنامه ممیزی
  • اطمینان از کنترل سوابق مرتبط به فعالیت­های ممیزی
  • اطمینان از بازنگری و تایید گزارش­های ممیزی و اطمینان از توزیع آنها به کارفرمای ممیزی و سایر طرف­های مشخص شده
  • اطمینان از ممیزی پیگیرانه بعدی برحسب ضرورت

 

 

  • سوابق برنامه ممیزی: سوابق حاصل بایستی جهت اثبات اجرای برنامه­ ممیزی نگهداری شود و باید شامل:
  • سوابق مرتبط به هر یک از ممیزی­ ها
  • نتایج بازنگری برنامه ممیزی
  • سوابق مرتبط به ممیزی کارکنان

 

  • پایش و بازنگری برنامه ممیزی:
  • پایش برنامه ممیزی
  • ارزیابی انطباق با برنامه ممیزی، زمان بندی و اهداف
  • ارزیاب بازخورد از مدیریت ارشد، ممیزی شوندگان، ممیزان و سایر طرف­های ذینفع
  • ارزیابی توانایی تیم های ممیزی برای اجرای طرح ممیزی
  • بازنگری برنامه ممیزی در فواصل زمانی مناسب
  • گزارش نتایج به مدیریت ارشد
  • مورد استفاده قرار گرفتن شاخص­های عملکردی جهت پایش مشخصات
  • نتایج حاصل می­تواند به انجام اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه و بهبود برنامه ممیزی منجر شود

 

بند 6: فعالیت­ های ممیزی: (راهنمایی در مورد نحوه انجام ممیزی و انتخاب تیم ممیزی)

    6.1: کلیات: راهنمایی جهت طرح ریزی و اجرای فعالیت های ممیزی
 
   6.2: آغاز ممیزی
6.2.1: تعیین راهبر تیم ممیزی
6.2.2: تعیین اهداف، دامنه و معیارها
6.2.3: تعیین امکان پذیر بودن ممیزی
6.2.4: انتخاب تیم ممیزی
6.2.5: برقراری نخستین تماس با ممیزی شونده
 
    6.3: بررسی مستندات:
 
   6.4: آماده شدن برای انجام فعالیت­های ممیزی در محل
6.4.1: تهیه طرح ممیزی
6.4.2: تعیین وظایف کاری تیم ممیزی
6.4.3: آماده کردن مدارک کاری
 
    6.5: انجام فعالیت­های ممیزی در محل
6.5.1: برگزاری جلسه افتتاحیه
6.5.2: تبادل اطلاعات در طی ممیزی
6.5.3: نقش­ها و مسئولیت­ها برای راهنماها و ناظران
6.5.4: گردآوری و تصدیق اطلاعات
6.5.5: ایجاد یافته­های ممیزی
6.5.6: آماده نمودن نتیجه­گیری نهایی ممیزی
6.5.7: برگزاری جلسه اختتامیه
 
    6.6: تهیه، توزیع گزارش ممیزی
6.6.1: تهیه کردن گزارش ممیزی
6.6.2: تایید و توزیع گزارش ممیزی
 
   6.7: اختمام ممیزی
 
    6.8: انجام ممیزی پیگیانه

بند 7: شایستگی ­های موردنیاز و لازم یک ممیز و فرآیندهای ارزشیابی ممیز:

  • 1: کلیات
  • 2: خصائل شخصی
  • 3: دانش و مهارت­ها
  • 4: تحصیلات، تجربه کاری، آموزش ممیز و تجربه ممیزی
  • 5: حفظ و ارتقا شایستگی
  • 6:ارزشیابی ممیز

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

عضویت در خبرنامه

از آخرین مطالب علمی در حوزه مدیریت با خبر شوید!